Aleje Ujazdowskie 41 lok. 2, 00-540 Warszawa


  Kontakt : +48 22 319-56-08

Kategoria: Aktualności

Trybunał Konstytucyjny odmówił rozpatrzenia wniosku NRA w sprawie zmian dotyczących uprawnień radców prawnych do występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym

1 lipca 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 13, poz. 1247). Zasadniczo zmieniała ona nie tylko model procesu karnego, ale wpłynęła także na rynek usług prawniczych. W związku z tą nowelizacją radcowie prawni (nowy art. 8 ust. 6 ustawy o radcach prawnych) mogą świadczyć pomoc prawną polegającą na występowaniu przez radcę prawnego w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe pod warunkiem, że nie pozostaje on w stosunku pracy. Zakaz zatrudnienia nie dotyczy jednak pracowników naukowych i naukowo- dydaktycznych.

Zmianę wprowadzono w interesie publicznym i doprowadziła ona do uporządkowania rynku usług prawniczych, zrównując w zasadzie zakres uprawnień radców prawnych i adwokatów. Był to efekt aktywnego uczestnictwa przedstawicieli Krajowej Rady Radców Prawnych oraz ekspertów Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji KRRP w procesie legislacyjnym. Przeciwna rozszerzeniu kompetencji radców prawnych była natomiast od samego początku Adwokatura.

Po uchwaleniu nowelizacji, a jeszcze przed wejściem nowych przepisów w życie, Naczelna Rada Adwokacka złożyła do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności:

  • 6 ust. 1 i art. 8 ust. 6 ustawy o radcach prawnych z art. 17 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim ograniczają wpływ samorządu adwokackiego na sprawowanie pieczy nad należytym występowaniem w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe,
  • 8 ust. 6 ustawy o radcach prawnych z art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez to, że pozwala radcom prawnym na łączenie stosunku pracy z innymi formami wykonywania przez nich zawodu prawniczego w sprawach innych niż występowanie w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe oraz
  • 6 ust. 1 i art. 8 ust. 6 ustawy o radcach prawnych oraz art. 82 k.p.k. z art. 42 Konstytucji przez to, że dopuszczają występowanie przez radcę prawnego w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe.

We wniosku NRA podniesiono między innymi, że wprowadzone nowelizacją z 27 września 2013 r. przepisy pogarszają atrakcyjność zawodu adwokata w porównaniu z zawodem radcy prawnego ze względu na to, że radca prawny może łączyć pozostawanie w stosunku pracy ze świadczeniem pomocy prawnej we wszystkich innych sprawach oprócz występowania w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe, pogarszają sytuację zawodową adwokatów specjalizujących się w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe wskutek zwiększenia liczby osób uprawnionych do pełnienia roli obrońcy, a ponadto pogarszają też sytuację zawodową adwokatów specjalizujących się w innych sprawach wskutek wzrostu liczby prawników uprawnionych do świadczenia pomocy prawnej w tych sprawach w związku z możliwością ich prowadzenia przez prawników zatrudnionych na umowę o pracę i eliminują dotychczasową wyłączność adwokatów do występowania w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe.

Wniosek NRA wpłynął do TK w dniu 24 kwietnia 2015 r.

Polemika samorządu radcowskiego ze stanowiskiem Adwokatury w kwestii poszerzenia uprawnień radców prawnych prowadzona była nie tylko w toku procesu legislacyjnego, ale również po skierowaniu wzmiankowanego wniosku do TK, m.in. w prasie ogólnopolskiej. Wypowiedzi prasowe osób związanych z Ośrodkiem Badań, Studiów i Legislacji KKRP były często odpowiedzią (np. w GP z 15.12.2015 r. pt. „Czy adwokat jest synonimem obrońcy”, autorstwa prof. S. Patyry) na zbyt ostre w swoim tonie publiczne wypowiedzi pełnomocników NRA w postępowaniu przed TK.

(http://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/911095,adwokat-synonimem-obroncy.html)

Postanowieniem z dnia 24 września 2015 r. TK odmówił nadania wnioskowi NRA dalszego biegu. W ramach wstępnej kontroli skargi Trybunał Konstytucyjny stwierdził brak czynnej legitymacji NRA do wystąpienia w tej sprawie do TK, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie brakiem bezpośredniego związku kwestionowanych przez adwokaturę przepisów z wykonywaniem zawodu adwokata.

W zażaleniu z dnia 6 października 2015 r. NRA wniosła o „uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie w pełnym zakresie objętym wnioskiem”.

Trybunał Konstytucyjny w dniu 23 grudnia 2015 r. postanowił nie uwzględnić zażalenia NRA. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że rozszerzenie podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe stanowi wyłączną kompetencję ustawodawcy. To ustawodawca, tworząc poszczególne samorządy zawodowe, jest uprawniony do określenia zakresu pieczy nad wykonywaniem poszczególnych zawodów, w tym również do przyznania nowych uprawnień określonej grupie zawodowej.

[pdf-embedder url=”http://obsil.pl/wp-content/uploads/2016/01/Postanowienie-TK-z-23.12.2015-1.pdf”]

Rozstrzygnięcie to ostatecznie kończy postępowanie przed TK zainicjowane przez NRA i spór jaki się tlił z tego właśnie powodu pomiędzy samorządami prawniczymi.

Czytaj więcej

Stanowisko uzupełniające dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o policji

Poniżej publikujemy stanowisko uzupełniające – do wcześniej już złożonego w dniu 30.12 ubr. w Kancelarii Sejmu – w trybie art. 60 pkt 2 ustawy o radcach prawnych – stanowiska opiniującego poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw /druk sejmowy nr 154/. Stanowisko zostało dziś złożone Arkadiuszowi Czartoryskiemu – Przewodniczącemu Sejmowej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych do której, po pierwszym czytaniu w dniu 30.12 ubr., skierowano projekt ustawy. Ponadto podobne wystąpienie zostało przekazane do:

  • Wicepremiera, Minitra nauki i szkolnictwa wyższego – Jarosława Gowina,
  • Minister cyfryzacji – Anny Streżyńskiej,
  • Koordynatora służb specjalnych – Mariusza Kamińskiego.

Korespondencja Prezesa KRRP dot. ustawy o Policji – propozycja poprawek

Czytaj więcej

Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o policji

W załączeniu poniżej publikujemy Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o policji oraz niektórych innych ustaw (druk nr 154).

Stanowisko OBSiL KRRP z 30.12.2015 r. do projektu ustawy o zm. ustawy o Policji

Czytaj więcej

Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o służbie cywilnej

W załączeniu poniżej publikujemy Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o służbie cywilnej (dalej: s.c.u.) oraz niektórych innych ustaw (druk nr 119).

Stanowisko z 28.12.2015 r. do projektu zmian ustawy o służbie cywilnej

Czytaj więcej

Opinia amicus curiae dla Trybunału Konstytucyjnego

W opinii przekazanej Trybunałowi Konstytucyjnemu w dniu 7 grudnia 2015 KRRP wskazała na niezgodność z Konstytucją ustawy z dnia 19 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz niektórych przepisów w niej zawartych.

Do prezentowania opinii KRRP na rozprawie przed Trybunałem Konstytucyjnym upoważnieni są Wiceprezes KRRP r. pr. dr hab. prof. nadzw. Arkadiusz Bereza oraz r. pr. prof. nadzw. Sławomir Patyra.

Opinia a.c. KRRP sygn. akt K 35/15

Wcześniej Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych, r.pr. Dariusz Sałajewski, działając w jej imieniu, zwrócił się 3 grudnia b.r. do Trybunału Konstytucyjnego z propozycją przedstawienia opinii amicus curiae w sprawie połączonych wniosków grupy posłów, Rzecznika Praw Obywatelskich, Krajowej Rady Sądownictwa i Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego – o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 1 pkt 4 i 6 oraz art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 137a ustawy o TK oraz art. 2 ustawy o zmianie ustawy o TK, Konwencją o ochronie praw człowieka oraz podstawowych wolności i Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych – sygn. akt K 35/15.

Sprawa ta dotyczy nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z dnia 19 listopada b.r., a opinia amicus curiae ma wesprzeć Trybunał we wszechstronnym wyjaśnieniu i rozstrzygnięciu sprawy, która zostanie rozpatrzona w dniu 9 grudnia b.r.

W uzasadnieniu złożonej propozycji Prezes Sałajewski wskazał, że funkcjonowanie samorządu radców prawnych, wykonujących zawód zaufania publicznego, ma swoje źródło w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a Krajowa Rada Radców Prawnych w sposób szczególny skupia swoje zainteresowanie na Ustawie Zasadniczej oraz na ustroju i funkcjonowaniu Trybunału Konstytucyjnego, który jest gwarantem jej nienaruszalności. Wskazał również na budzącą zaniepokojenie możliwość naruszenia zasady niezawisłości Sędziów Trybunału.

Wnioskodawcami w sprawie są, między innymi, Krajowa Rada Sądownictwa oraz Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, z którymi Krajowa Rada Radców Prawnych współdziała w kształtowaniu i stosowaniu prawa.

W odpowiedzi na propozycję, przesłanej 4 grudnia b.r., Trybunał zwrócił się z prośbą o przedstawienie opinii w przedmiotowej sprawie.

r. pr. Stefan Mucha

Czytaj więcej

Komunikat: udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej

Szanowni Państwo,

Nawiązując do wcześniejszego komunikatu Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, uprzejmie informujemy, że Krajowa Rada Radców Prawnych na posiedzeniu w dniu 11 września 2015 r. przyjęła Regulamin wyznaczania radców prawnych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i dokumentowania tej pomocy (uchwała Nr 97/IX/2015). Uchwała daje możliwość rozpoczęcia działań zmierzających do realizacji spoczywających na okręgowych izbach radców prawnych obowiązków, związanych z wejściem w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej.

W przypadku wątpliwości związanych z realizacją ww. uchwały, dodatkowych informacji udzielają:

  • wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych Zbigniew Pawlak, tel. 668-667-989, e-mail: pawlak@kirp.pl
  • radca prawny Ireneusz Misiejuk, Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji KRRP, tel. 600-200-231, e-mail: misiejuk@kirp.pl

Link do uchwały:  http://www.bibliotekakirp.pl/items/show/448

Czytaj więcej

Pismo dotyczące propozycji wprowadzenia zmiany do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

W załączeniu poniżej publikujemy pismo z 30 lipca 2015 r. dotyczące propozycji wprowadzenia zmiany do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu w zakresie rezygnacji ze wskazywania adresu zamieszkania radcy prawnego.

Pismo z 30 lipca 2015 r.- rozporządzenie w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu

Czytaj więcej