Aleje Ujazdowskie 41 lok. 2, 00-540 Warszawa


  Kontakt : +48 22 319-56-08

All Posts Tagged: Kodeks postępowania karnego

Opinia OBSiL KRRP z dnia 16 maja 2016 r. do projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 451)

Głównym celem przyświecającym proponowanym w projekcie zmianom jest zwiększenie transparentności procesu karnego. Osiągnięciu tego celu ma służyć wzmocnienie konstytucyjnej zasady jawności rozprawy w postępowaniu karnym oraz zagwarantowanie w pełniejszym zakresie możliwości utrwalania przebiegu rozprawy przez przedstawicieli środków masowego przekazu.

Pełny tekst opinii z dnia 16 maja 2016 r. do projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 451) publikujemy poniżej:

Opinia OBSiL KRRP z dnia 16 maja 2016 r. do projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 451)

Czytaj więcej

Aktywność radców prawnych w toku prac legislacyjnych nad zmianą procedury karnej

W dniu 10 marca 2016 r. miało miejsce posiedzenie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach, poświęcone rozpatrzeniu poprawek zgłoszonych w czasie drugiego czytania (również w dniu 10 marca 2016 r.) do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 207 i 267).

W posiedzeniu Krajową Radę Radców Prawnych reprezentował ekspert Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji, radca prawny dr hab. Jarosław Zagrodnik. W trakcie posiedzenia negatywnie ocenił zmianę przewidującą skreślenie przepisów dotyczących możliwości wyznaczenia obrońcy (art. 80 a k.p.k.) oraz pełnomocnika (art. 87 a k.p.k.) z urzędu na podstawie wniosku strony (odpowiednio oskarżonego i np. pokrzywdzonego). Ekspert OBSiL podniósł m.in., że zachowanie obowiązującej obecnie regulacji może przynieść korzyści w zakresie przyspieszenia postępowania, zwłaszcza gdyby dodatkowo dokonać korekty proponowanych zmian w zakresie modelu postępowania odwoławczego (poprzez utrzymanie istniejącego rozwiązania granic kontroli odwoławczej, opartego na obowiązku sformułowania zarzutów przez każdego, kto wnosi środek odwoławczy).

Zaniepokojenie samorządu radców prawnych wyrażone zostało również w odniesieniu do regulacji zawartej w projektowanych przepisach art. 168 a i art. 168 b k.p.k. W ich świetle doszłoby z jednej strony do sui generis legalizacji dowodów uzyskanych za pomocą czynu zabronionego w procesie karnym, a z drugiej strony przewidują one dopuszczenie w procesie karnym dowodów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej, dotyczących czynów nieobjętych postanowieniem sądu o ich zarządzeniu, co miałoby miejsce wyłącznie na podstawie decyzji prokuratora.

Z poparciem przedstawiciela OBSiL KRRP spotkały się poprawki dotyczące rezygnacji z wydłużenia od 6 miesięcy do roku okresu, po którym możliwe jest uchylenie prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania, uwzględnienie kasacji oraz wznowienie z urzędu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu na niekorzyść oskarżonego. Podniesiono braku racjonalnego uzasadnienia dla nadwątlenia w drodze zarysowanej zmiany normatywnej zasady stabilności prawomocnych orzeczeń.

Z kontestacją ze strony przedstawiciela Ośrodka spotkały się natomiast poprawki zmierzające do rezygnacji z uchylenia przepisów przewidujących konsensualne zakończenie procesu karnego, zawierające unormowania stawiające pod znakiem zapytania prawnokarną ochronę dobra publicznego mimo publicznoprawnego charakteru przestępstwa (art. 59 a k.k.), lub zakładające modyfikację ogólnych reguł wymiaru kary kosztem rzeczywistej prawnokarnej ochrony dobra wspólnego lub dobra pokrzywdzonego w sytuacjach, w których okoliczności popełnienia przestępstwa i wina sprawcy nie budzą wątpliwości (art. 60 a k.k.). Zajęte we wzmiankowanej kwestii stanowisko było konsekwencją prezentowanej od samego początku procesu legislacyjnego opinii samorządu radcowskiego.

Obecni na posiedzeniu Podkomisji Nadzwyczajnej prokuratorzy, zasadniczo prezentowali stanowisko zgodne ze stanowiskiem rządowym.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, została przyjęta przez Sejm w dniu 11 marca 2016 r. W dniu 15 marca 2016 r. ustawa była procedowana przez Komisję Ustawodawczą Senatu na wspólnym posiedzeniu z senacką Komisją Praw Człowieka, Praworządności i Petycji. Wobec przyjęcia sprawozdania połączonych komisji, przedmiotową ustawą zajmuję się obecnie Senat, na posiedzeniu w dniach 16 – 18 marca 2016 r.

Czytaj więcej

Opinia do projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw z dnia 8 stycznia 2016 r (druk sejmowy 207)

W dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzenie rządu trafił projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, przewidujący gruntowne zmiany przepisów prawa karnego procesowego zmierzające w znacznej mierze do przywrócenia rozwiązań prawnych, które obowiązywały przed dniem 1 lipca 2015 r., w którym weszły w życie przepisy zawarte w dwóch wielkich nowelizacjach kodeksu postępowania karnego z września 2013 r. oraz lutego 2015 r.

Do projektu przesłanego do Krajowej Rady Radców Prawnych, w ramach prac Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji, została sporządzona opinia dotycząca propozycji zmian przepisów procedury karnej, przewidzianych we wskazanym projekcie.

W opinii zakwestionowano ideę gruntownych zmian procesu karnego, przede wszystkim zmiany modelu procedowania na rozprawie głównej, zwracając uwagę, że w trosce o dobre prawo należałoby odłożyć tego typu zmiany do czasu, aż okrzepną w praktyce zmiany wprowadzone w drodze wymienionych nowelizacji i stanie się możliwe zdiagnozowanie rzeczywistych problemów wyłaniających się na gruncie praktycznego funkcjonowania wprowadzonych za ich pośrednictwem przepisów.

Z krytyczną oceną spotkało się podstawowe założenie projektu, przewidujące powrót do inkwizycyjnego modelu rozprawy głównej, dla którego znamienna była ujawniająca się w wymiarze praktycznym dysproporcja pomiędzy pasywnością oskarżyciela i obrony oraz hiperaktywnością sądu i przewodniczącego składu orzekającego w toku postępowania dowodowego na rozprawie głównej. W opinii zwrócono uwagę, że aktywność dowodowa sądu na rozprawie głównej, oznaczająca włączenie się w spór prawny, który toczą strony, stawia pod znakiem zapytania bezstronność sądu, wymagającą zachowania dystansu do sprawy i przełamuje fundamentalny we współczesnym procesie karnym podział ról procesowych pomiędzy sądem, oskarżycielem i obroną.

Opinia zawiera ponadto negatywną ocenę propozycji uchylenia przepisu przewidującego uprawnienie oskarżonego do korzystania z pomocy obrońcy z urzędu, jeżeli tylko zwróci się z wnioskiem o jego wyznaczenie. W realiach inkwizycyjnego modelu procesu karnego, w których – jak uczy praktyka – sąd wykazuje aktywność dowodową z reguły po stronie oskarżenia przedstawiona zmiana prowadzi do istotnego ograniczenia prawa oskarżonego do realnej obrony.

Z pozytywną oceną spotkały się propozycje zmian w obszarze prawa karnego materialnego, związane ściśle z konsensualnym zakończeniem procesu karnego.

Pełny tekst opinii do pobrania poniżej:

Opinia OBSiL w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Czytaj więcej